Bilim Kutusunda Bu Ay: ATOM

Deneysel bilim

Atom Nedir?

Maddeleri en küçük parçasına kadar bölersek ne elde ederiz?

Örneğin; bir altın külçesini ikiye, sonra bir parçayı tekrar ikiye ve daha sonra elde ettiğimiz her parçayı tekrar ikiye böldüğümüzde en küçük parça ne olur?

Altını bu şekilde böldüğümüzü düşündüğümüzde, en son altın atomuna erişiriz. Yani altın maddesini oluşturan en küçük parçaya… Maddeler gözle görülemeyen atomlar ve atomların bir araya gelmesiyle oluşan moleküllerden oluşmuştur.

su olekülü
Su molekülü, H2O, bir oksijen (kırmızı) ve iki hidrojen (mavi) atomunun belli bir kuralda birbirine bağlanması ile oluşur.

Örneğin; su maddesi su moleküllerinden oluşmuştur. Su molekülü, H2O, bir oksijen(O, kırmızı) ve iki hidrojen (H, mavi) atomunun belli bir kuralda birbirine bağlanması ile oluşur.

Peki molekülleri atomlarına ayırmak mümkün mü?

Su moleküllerini hidrojen ve oksijen atomlarına ayırabilir miyiz?

Hidrojenler ve oksijen arasında kimyasal bağlar vardır. Yeterince enerji vererek bu bağların kırılmasını sağlayabilirsiniz. Böylece hidrojen ve oksijen atomlarını birbirinden ayırıp iki farklı madde elde edebilirsiniz.

Ancak bu iki madde gaz olduğu için havaya karışacaktır. Su moleküllerine elektrik enerjisi vererek hidrojen ve oksijenleri birbirinden ayırabilir ve ayrışmış oksijen ve hidrojen moleküllerini de kabarcık olarak görebilirsiniz.

elektroliz bakır kablo

Suya elektrik akımı verdiğiniz zaman elektrik kaynağının “ -( negatif) ” kutubundan yani katotundan hareket eden elektronlar su moleküllerine ulaşır. Elektronlar suyun içinden geçerek elektrik kaynağının “ +( pozitif) ” kutubuna yani anoduna hareket eder ve elektrik kaynağına geri dönmüş olur. Ancak bu süreçte, içinden elektron geçen su molekülleri, bu elektronlardan etkilenir ve H2O molekülünün oksijen ve hidrojen atomlarına ayrılmasına sebep olur.

Moleküller iyonlaşarak ayrıldıkları için “ + ” yüklü iyonlar yani iyonlaşan hidrojen atomları “ – ” yüklü kutupta yani katotta birikirler. “ – ” yüklü iyonlar oluşturan oksijen atomları ise “ + ” yüklü anotta birikirler.

Peki, suyun içinde başka iyonlar varsa?

Bu deneyi gerçekleştirirken suyun içine başka atomlar koyarsak ne olur? Bu atomlarda iyonlaşır mı?

Elektrik enerjisi verdiğimizde geçen elektronlar, suyun içindeki diğer molekülleri ve atomları da etkiler. Bu moleküllerin içerdiği atomların bağlarını kırabilir ve atomların iyonlaşmasını sağlayabilirler.

Örneğin; bu ayki deneyimizde bakır kablolar ve sodyum bikarbonat maddelerini kullanacağız. Elektrik kaynağının “ – ” kutubu yani katotundan çıkan elektronlar bakır kablo ile sodyum bikarbonat moleküllerinin bulunduğu suya gelirse ne olur?..

Bunları biliyor musunuz?

  • Çevrenizde kimi zaman heykellerin yeşil renk aldığını görmüşsünüzdür. sizce neden renkleri yeşile dönüşüyor?
  • Amerika’daki “Özgürlük Heykeli” aslında ilk yapıldığında yeşil değil kahverengiydi. Peki sonra neden rengi yeşile döndü?
  • Bakır kelimesinin İngilizce karşılığı copper’dır. Latince karşılığı ise Cuprum’dur. Latince Cuprum Kıbrıs metali anlamına gelmektedir.