MANCINIK NEDİR?

mancınık tarihi

Mancınık Nedir?

Mancınıklar içlerinde yay sistemi, çıkrık sistemi ve kaldıraç sistemini barındıran araçlardır.

Mancınık, dönemlerinin ve orta çağın en güçlü savaş silahlarıdır. Her biri bir inşa, fizik ve tasarım ustalığı gerektiren icatlardır. Orta çağdaki kalelere ve surlara en büyük zarar bu icatlarla verilmiştir.

mancınık yapımı
Mangonel tipi roma dönemi mancınık

Mancınık tek bir tipte değildir ve birden fazla mancınık tipi bulunur. Mancınıkların genel adına “katapult” denir ve üç tipe ayrılırlar: Ballista, Mangonel, Trebuchet. Bu yazımızda  bu üç tipin tarihçesine ve çalışma prensiplerine değineceğiz.

BALLİSTA TİPİ MANCINIK:

mancınık tarihi

  • Yunanlılar tarafından M.Ö 400 yılında icat edilmiş yaylı bir alettir.  Orta çağ dönemin de Avrupa ya ulaşmış ve Fransızlar tarafından yoğun bir şekilde kullanılmıştır. İngiltere’ye 1216 yılında Dover Kuşatması sırasında tanıtılmıştır.
  • Oldukça hassas bir kuşatma silahıdır. Dev bir yaylı böceğe benzer. Yay gerginliği çalışma esasına dayanır.
  • Ballistanın çalışma ilkesi şu şekildedir: Yanlardan sarkan iki ahşap kol halatlara bağlanır. Yaylara yerleştirilen silahlar geriye çekildiğinde ipler bir bıçak çevresinde bükülerek gerginlik oluşturur. Kolların serbest bırakılması ile halatlar çözülür ve silah ileri fırlar.
  • Keskin tahta çubuklar, demir oklar ve taşlar ballista da silah olarak kullanılıyordu.
  • 60 kglık bir silah için ballistanın menzili yaklaşık 500 metredir.
  • Ballistanın yayları için kadınların saçları kullanılıyordu. Her an ballistaya hazır tel bulundurmak için yunanlı kadınlar saçlarını uzatırlardı.

MANGONEL:

mancınık, mangonel tipi

  • Romalılar tarafından M.Ö 400 yılında ballistaya alternatif olarak icat edilmiştir. Kelime kökeni Yunanca “manganon: savaş motoru” dan gelir.
  • Mangonel uzman inşa ve tasarım becerileri gerektiren bir savaş silahıydı. Ahşaptan yapılmış bir kolu vardır. Silahlar, kolun ucundaki kova biçimindeki aletten fırlatılırdı. Kola tutturulan halatlar vardır ve bu halatlar insan saçı yada at kıllarından yapılırdı. Kolu hareket ettirmek için kolun alt ucuna ip çıkrık sistemi ile yerleştirilmiştir. Çıkrık çevrilip halatlar çözülerek kol hareket edip silahı atıyordu. Mangonelin silah atma mesafesi 400 metreye kadar çıkabiliyordu.
  • Mangonel çok büyük ve ağır bir savaş silahı olduğu için savaş esnasında taşınması zor oluyordu bu yüzden mancınıklara tekerlek eklenerek bu problem ortadan kaldırılmıştır.
  • Kale duvarlarını, surları yıkmada kullanılan orta çağdaki en önemli silahlardandır.

TREBUCHET:

mancınık tipi, TREBUCHET

  • Maksimum güç için tasarlanan yer çekimi gücünden yararlanan savaş silahıdır. M.Ö 300 yılında Çinliler tarafından icat edildiği düşünülmektedir. M.S 500 yılında Avrupa’ya geldiği düşünülmektedir.
  • Kale duvarlarını ve surları yıkmakta kullanılmıştır. Mangonelden daha büyük darbelere  sahiptir.
  • Trebuchet merkezden uzak bir dayanak noktasına dengelenmiş uzun koldan oluşur. Birde kısa kol vardır, kısa kol denge prensibine bağlıdır: ağır kurşun ağırlığı, kum, toprak veya taşlarla dolu döner kutusu vardır. Uzun kolun ucuna bir sapan eklenir ve kola ip bağlanır. Kol yükselene kadar iyice çıkrıklar döndürülerek çekilir. Dengeleyici enerji potansiyel enerji olarak saklanır. Sapana silahlar yüklenir.Halat serbest bırakılır ve potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüştürülür, uzun kol ani bir dönme noktasına geldiğinde silah kinetik enerji tarafından üretilen hızla devam eder.
  • Trebucheti kullanan savaşçılara “gynours” denilirdi. Trebuchet savaşlarda en çok zarar veren alet olduğu için “gynours” lar sürekli saldırı altındaydı.En ünlü ve en güçlü Trebuchet Edwar I ‘nın talimatı üzerine onun baş mühendisi olan St. Georg’ un ustası James tarafından tasarlanan “WarWolf” tur.

katapult, mancınık

 


CC0