9 Maddede öğrenciler bilimi nasıl öğrenir?

9 Maddede öğrenciler bilimi nasıl öğrenir?

Bilim eğitimi sadece çeşitli bilimsel konularda bilgilerin verilmesinin çok ötesinde bir yaklaşımdır. Öğrencilerin bir probleme ve çevrelerine bilimsel perspektiften bakmaları için gözlemleme, sınıflandırma, ölçme, öngörme, değişkenleri kontrol etme, sonuçları değerlendirme, öngörüyü değerlendirme ve iletişim gibi temel becerileri edinmesi bilim eğitiminin temellerini oluşturur.

9 maddede bilim eğitimi için gereken bu başlıkları inceleyelim:

1.Gözlem yapmak

Bilim sadece “büyük resmi” görmenin ötesinde ince detayları da ortaya çıkarabilmeyi gerektir. Bunun için öğrencilerin detayları da görmesini sağlamak gerekir. Örneğin çevresini inceleyen bir öğrenciye detaylar hakkındaki sorular bu konuda yardım edilebilir. Çiçekleri inceleyen bir öğrenciye sadece çiçeğin ana kısımlarını not almasını söylemek yerine, büyüteçle polenlerin şekillerini incelemesi, yaprakların resimlerini çizmesi ve renklerin detayları sorulabilir.

2.Sınıflandırmak

Sınıflandırma becerisi, gözlemleme becerisinin devamında uygulanabilecek önemli bir bilimsel yaklaşımdır. İnceledikleri objelerin detaylarını tespit eden öğrenciler bunları benzerliklerine ve farklılıklarına göre sınıflandırarak gruplandırmayı öğrenirler. Küçük yaş gruplarında sadece bir değişkene göre gruplandırma yapmalarını istemek yeterlidir. Daha büyük öğrenciler ise bir kaç değişkene göre gruplandırabilirler. Önceki örnekten devam edersek, polenleri benzer olan çiçekleri bir grup yapabilirler. Yaşı daha büyük öğrenciler ayrıca polenleri benzer olan çiçekleri de yaprakların benzerliğine göre ikinci alt gruplarına ayırabilirler.

3.Ölçmek

Bilimsel yaklaşımların en önemlilerden bir diğeri ölçmektir. Öğrencilere bu beceri başta cetvel ve diğer temel ölçüm aletleri ile kazandırılabilir. Daha ileri yaştaki öğrenciler ise daha farklı ölçüm aletleri ile çalışmayı öğrenebilir. Örneğin çiçeklerin boylarını cetvelle ölçebilirler.

4.Öngörmek

Bilim eğitimi ile birlikte kritik düşünme becerisi kazanmaya başlayan öğrenciler, öngörme becerisini de edinmelidirler. Aslında öngörü becerisi gözlem, sınıflandırma ve ölçümleme becerilerinden bağımsız bir beceri değildir. Bilim eğitimi almaya başlayan bir öğrenci elde ettiği bilgileri bir araya getirerek öngörülerde bulunmaya başlamalıdır. Örneğin küçük polenli ve büyük polenli olarak iki sınıfa ayrılan çiçeklerin boylarını ölçmüş bir öğrenci bu değişkenler arasındaki ilişkiyi inceleyerek, boyları kısa olanlar ya da uzun olanların polenleri hakkında öngörüde bulunabilir. Aslında bu aşama, ellerindeki bilgiden test edilmek üzere bir tez geliştirme sürecine yani bilimsel süreçteki hipotez geliştirme aşamasına denk düşmektedir.

5.Değişkenleri kontrol etme

Bu aşama, öğrencilerin gözlemleri ve ölçümleri sonucunda elde ettikleri bilgiler hakkında kontrollü deneyler yapma aşamasıdır. Bu süreçte öğrenciler gözlemledikleri durumlardan yola çıkarak çeşitli deneyler yaparlar ve bu deneylerde belli parametreleri kontrol etmeyi öğrenirler. yaptıkları deneylerde birer parametreyi değiştirerek tekrar eder ve farklılıkları gözlemlerler. Örneğin, çiçekleri polenlerine göre gruplandırıp, bunların boyları ile ilişkisi olduğunu öngören öğrenci, bu çiçeklerin boylarının su ve güneş ışığından mı yoksa gerçekten farklı çiçekler olduğu için mi farklı boyda olduklarını iki deneyle test edebilir. Öncelikle bu çiçeklere ait tohumları aynı koşullarda sulayarak güneşli ortamda yetiştirir ve boylarını ölçer. Aradaki farkı inceler. İkinci deneyde ise yine bu tohumları aynı miktarda sulayarak güneşsiz ortamda yetiştirir ve boylarını ölçüp aradaki farkı inceler.

6.Sonuçları yorumlama

Deneylerin sonuçlarını kaydetmek kadar bu deneylerin sonuçlarını yorumlamakta bilimsel bir beceridir ve önemlidir. İyi planlanmış ve değişkenlerin tam kontrol edildiği deneysel çalışmaların ardından öğrenciler elde ettikleri sonuçları neden elde ettiklerini değerlendirebilmelidirler. Örneğin, güneş ışığından uzakta yetiştirilen tüm tohumların  güneşte yetiştirilenlere göre kısa olmasının sebebini keşfedebilmelidirler. Bu noktada öğretmen yönlendirici sorular ve ön bilgilerle öğrenciye yardımcı olabilir. Örneğin bitki gelişiminde fotosentez ve güneşin önemini vurgulayabilir.

7.Bütünü Görme - Değerlendirme

Yapılan deneyler ve araştırmalar sonucunda öngörülen çalışmalarla olan tutarlılığı ya da tutarsızlığı sonuçlar göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Bunun yanı sıra yapılan deneylerin genel bilimsel fenomenlerle ilgili sonuçları da irdelenmelidir. Öğrenciler gözlemlerinden yola çıkarak hangi öngörülerde bulundular, bunu nasıl test ettiler ve sonuçlar bu öngörüyü destekledi mi gibi sorgulamalar ile bilimsel çalışmalarının geneli değerlendirmelidirler. Örneğin, güneşte ya da güneş olmayan koşullarda farklı polenlere sahip bitkileri yetiştirdiklerinde bu bitkilerin boylarını gerçekten farklı olduğunu buldular mı? Öngörülerini doğruladılar mı? Yoksa bitkiler arasındaki boy farkı test ettikleri parametrelerden bağımsız mı? Güneşsiz ortamda yetişen bitkiler daha az mı büyüdüler gibi genel çıkarımların yapılması sağlanabilir.

8.İletişim

Bilimsel çalışmalarda araştırmaların sürdürülmesi kadar, araştırma sonucunda varılan bulgular, süreçte yaşanan zorluklar ve sonuçta elde edilen beklenen ve beklenmeyen verilerin paylaşımı büyük önem taşır. Bunun için bilim insanları makaleler yazıp yayınlar, bilimsel toplantılarda bir araya gelir ve bunun yanı sıra birbirleri ile iletişim halinde kalırlar. Bunların önemini öğrencilere aktarmak ve yaptıkları sonuçları başkalarıyla paylaşabilmeleri için çalışmalarını neden nasıl ne kadar sürede yaptıklarını ailelerine, öğretmenlerine ve arkadaşlarına sunmaları için fırsat sunulmalı ve teşvik edilmelilerdir. Okullarda yapılan Bilim Şenlikleri bunun için bulunmaz bir fırsattır.

9.Bilimsel yöntem - analitik düşünme

Bu akışın bilim eğitiminde sağlanması öğrencilere bilimsel yöntem konusunda bilgi ve beceri edinmelerini sağlar. Sadece bilimsel yöntemi değil aynı zamanda çevrelerini analitik olarak sorgulamaları içinde bir rehber olacaktır.

ÇOCUKLARINIZLA HEM KALİTELİ ZAMAN GEÇİRİP HEM DE ONLARA BİLİMİ SEVDİRMEK İSTEMEZ MİSİNİZ?

Astronot Çiftçiler Deney Seti

GELECEĞIN ASTRONOTLARI
İÇIN
İNCELE

Asit Baz Ph

GELECEĞİN
KİMYAGERLERİ İÇİN
İNCELE

Kağıt Devre ve Elektrik

GELECEĞİN ELEKTRİK
MÜHENDİSLERİ İÇİN
İNCELE