Uzayda Yaşam : 108 katılımcıyla yaptığımız deney sonunda neler gözlemledik?

Uzayda yaşam nasıldır? Uzay’da nasıl hayatta kalınır? Astronotlar nasıl beslenir? Uzun süreli uzay yolculuklarında besinleri nasıl yetiştirebiliriz? Bitkiler uzayda Dünya’da olduğundan farklı mı? 108 katılımcıyla yaptığımız deney sonunda neler gözlemledik?

Bu soruları pek çok bilim insanı ve astronot araştırıyor. Bu araştırmaların bir kısmı Dünya’da gerçekleşirken bir kısmı da Uluslar Arası Uzay İstasyonu’nda uzayda yaşam ile ilgili çalışmalarda gerçekleşmekte.

Dünya’da Çimlenme

Bitkiler, binlerce yıldır Dünya üzerinde çeşitlenerek, Dünya koşullarına göre yaşamlarını sürdürürler. Besinlerimizi oluşturan kara bitkilerinin çoğunluğu tohumla çoğalır. Tohumları uygun bir sıcaklıkta, nemli bir ortama bıraktığımızda suyun ve sıcaklığın etkisiyle tohum kabuğu çatlar. İlk olarak bitkinin kökünü oluşturacak kısım dışarı çıkar. Kök ucundaki hücrelerde yoğun nişastalı bölgeler bulunur. Bu yoğun nişastalı bölgeler yer çekimi doğrultusunda konumlanır. Böylece bitki kökü yer çekimi etkisinde, Dünya’nın merkezine doğru büyür.

Kökler yer çekimi etkisinde büyürken, tohumdan çıkan gövde ise kökün tam tersi yönde Güneş ışığına doğru büyüme başlar. Böylece yaprakları çıkınca bir an önce fotosentez yapmaya başlar ve bitki kendi besinini üreterek büyümeye devam eder.

Bir bitki Dünya’da çimlenirken, ısı, oksijen, su, mineraller ve toprak gibi yetişme ortamına ihtiyaç duyar.

Yer çekimini test ediyoruz!

Peki yer çekimi çimlenme üzerinde ne kadar etkili?

Geçtiğimiz haftalarda Makers Ankara Üreten Ankara festivalinde 108 katılımcıyla birlikte Astronot Çiftçiler deneyimizin ufak bir kısmını gerçekleştirdik! Deneyimizde yer çekiminin çimlenmeyi nasıl etkilediğini gözlemlemek için tohumlar ekildi.

tohum deneyi
Dikey, ters ve düz çimlendirme ortamları

Tohum ekilen yetiştirme ortamları dikey, ters ve düz olarak karanlık bir ortamda çimlenmenin gerçekleşmesi için bekletildi. Ve aşağıdaki sonuçlar elde edildi.

1-) Düz çimlendirilenler : Kökler aşağıya, gövde ise yukarıya doğru çimlendi

uzayda yaşam

2-) Dikey çimlendirilenler: Dikey yerleştirilen ortamda kökler yer çekimi doğrultusunda uzadı.

çimlenme deneyi

3-) Ters çimlendirilenler : Ters konumlandırılan çimlenme ortamında kökler jelin dışına doğru yani yer çekimi doğrultusunda uzadı.

çimlendirme deneyi

Numaranıza göre tohumunuzu bulmak için yazının altındaki numaralı detaylı fotoğrafları inceleyiniz.

Uzayda yaşam : Uzayda çimlenme

Peki bitkileri uzaya çıkardığımızda onları neler etkiler? Uzayda yaşam için çeşitli koşulların sağlanması gereklidir. Astronotlar, uzay istasyonu içinde bitkilere oksijen, ışık, karbondioksit ve su sağlayabilirler. Ancak Dünya’dan farklı olan önemli bir etken daha vardır. Uzay istasyonunda yer çekimi yoktur. Bu da bitkilerin Dünya’dakinden daha zor yetişmesine ve kontrol edilmesine sebep olur.

Uzay istasyonunda bitki yetiştirmek için özel cihazlar tasarlanmıştır. Bu cihazlar bitki için gerekli olan ışık, su, ortam, karbondioksit ve oksijen gibi ihtiyaçları takip ederler. Astronotlar da bu cihazları kontrol ederler.

Astronot Çiftçiler kutusuyla yer yüzünde gravitropizmanın etkisini keşfediyoruz ve uzay da nasıl bitki yetiştirebiliriz sorusunun cevaplarını arıyoruz!

Tohum numaranıza göre bitkinizi bulabilirsiniz:

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

  • Evde ailenizle bu deneyi yapmak ister misiniz?

Uzayda bitki yetiştiren Astronot Çiftçiler!

  • Bilim Kutusuyla uzay tohumları deneyi nasıl yapılır?